Familiebedrijf schenken in Vlaanderen: vrijstelling en voorwaarden in 2026

Kunt u uw familiebedrijf belastingvrij schenken?

Ja, onder voorwaarden. De Vlaamse Codex Fiscaliteit stelt de schenking van een familiale onderneming of van aandelen van een familiale vennootschap vrij van schenkbelasting (art. 2.8.6.0.3). De schenking moet gebeuren bij authentieke akte, dus bij de notaris (art. 2.8.6.0.4). De vrijstelling geldt voor volle eigendom, blote eigendom en vruchtgebruik.

Gaat het bedrijf pas bij het overlijden over, dan bestaat er een verlaagd tarief in de erfbelasting: 3% voor kinderen, kleinkinderen en de partner, 7% voor andere erfgenamen (art. 2.7.4.2.2). Een feitelijk samenwonende partner moet dan al minstens drie jaar onafgebroken samenwonen.

Deze gids beschrijft de regels zoals ze gelden op 5 oktober 2026, voor schenkingen vanaf 1 januari 2026. Op die datum is er geen aangenomen wijziging voor 2027. Wijzigingen voor 1 januari worden vaak pas in december vastgelegd, zoals de hervorming van 2026 in het programmadecreet van 19 december 2025.

Bronnen: Vlaanderen.be: Vrijstelling in de schenkbelasting voor familiale ondernemingen en vennootschappen vanaf 1 januari 2026 · Vlaanderen.be: Verlaagd tarief in de erfbelasting voor familiale ondernemingen en vennootschappen vanaf 1 januari 2026 · Vlaamse Codex Fiscaliteit (art. 2.7.1.0.5, 2.7.4.2.2 tot 2.7.4.2.6, 2.8.4.1.1, 2.8.6.0.3 tot 2.8.6.0.7) · Justel: Programmadecreet bij de begroting 2026 van 19 december 2025

Wanneer is uw bedrijf een familiale onderneming of vennootschap?

Een familiale onderneming is een nijverheids-, handels-, ambachts- of landbouwbedrijf of een vrij beroep dat u of uw partner persoonlijk uitbaat, bijvoorbeeld een bakkerij op eigen naam. Een familiale vennootschap is een vennootschap die zo'n activiteit als doel heeft en ook echt uitoefent. Een vennootschap zonder reële economische activiteit is uitgesloten. Een holding kan meetellen als ze minstens 30% van de stemrechten houdt in een dochter die wel aan de voorwaarden voldoet; de vrijstelling geldt dan alleen voor de waarde van die dochter.

• Familie: u en uw familie bezitten in volle eigendom aandelen met minstens 50% van de stemrechten. Minstens 30% volstaat als u met één andere aandeelhouder (en diens familie) samen 70% hebt, of met twee anderen samen 90%.
• Tot de familie horen de partner, de verwanten in rechte lijn en hun partners, broers en zussen en hun partners, en de kinderen van broers en zussen.
• Schenkt u aan een feitelijk samenwonende partner, dan geldt de vrijstelling pas als u al minstens drie jaar onafgebroken samenwoont.
• De zetel van werkelijke leiding ligt in een staat van de Europese Economische Ruimte.
• Bij een onderneming: de geschonken goederen zijn beroepsmatig geïnvesteerd.

Bronnen: Vlaanderen.be: Vrijstelling in de schenkbelasting voor familiale ondernemingen en vennootschappen vanaf 1 januari 2026 · Vlaamse Codex Fiscaliteit (art. 2.7.1.0.5, 2.7.4.2.2 tot 2.7.4.2.6, 2.8.4.1.1, 2.8.6.0.3 tot 2.8.6.0.7) · Vlaanderen.be: Tarief voor de schenking van roerende goederen

Wat veranderde er op 1 januari 2026?

Het Programmadecreet bij de begroting 2026 van 19 december 2025 hervormde de gunstregeling in de schenk- en erfbelasting. De nieuwe regels gelden voor notariële schenkingsakten vanaf 1 januari 2026 en voor overlijdens vanaf die datum.

Wie zekerheid wil, kan vóór de schenking een attest vragen bij de Vlaamse Belastingdienst. Dat is niet verplicht. Volgens de Belastingdienst vraagt u het aan binnen dertig dagen na de referentiedatum van de waardering, krijgt u het binnen zestig dagen en blijft het zestig dagen geldig. Het attest leidt niet automatisch tot de vrijstelling: de voorwaarden worden beoordeeld op de dag van de akte.

• Uitzondering: een vennootschap die minstens 75% van haar omzet haalt uit een activiteit met woonvastgoed en in de drie jaar vóór de akte minstens één werknemer (voltijdse eenheid) telde, behoudt de vrijstelling op de volle waarde. Die werknemer moet er dan ook de drie jaar na de schenking blijven.

Bronnen: Justel: Programmadecreet bij de begroting 2026 van 19 december 2025 · Vlaanderen.be: Vrijstelling in de schenkbelasting voor familiale ondernemingen en vennootschappen vanaf 1 januari 2026 · Vlaamse Codex Fiscaliteit (art. 2.7.1.0.5, 2.7.4.2.2 tot 2.7.4.2.6, 2.8.4.1.1, 2.8.6.0.3 tot 2.8.6.0.7)

Wat moet u drie jaar na de schenking volhouden?

De vrijstelling is pas definitief als de voorwaarden drie jaar vanaf de akte vervuld blijven. Na die drie jaar controleert de Vlaamse Belastingdienst. Loopt het fout, dan is de gewone schenkbelasting verschuldigd. Voor aandelen, die roerend zijn, is dat 3% in rechte lijn en tussen partners en 7% voor anderen. De begiftigde kan een probleem ook zelf melden.

• De activiteit loopt zonder onderbreking verder en de vennootschap blijft een reële economische activiteit hebben.
• Bij een onderneming worden de geschonken onroerende goederen niet hoofdzakelijk voor bewoning gebruikt.
• De vennootschap maakt elk jaar een jaarrekening op en publiceert ze waar dat moet.
• Het kapitaal (of bij een vennootschap zonder kapitaal: de inbreng) daalt op geen enkel moment door uitkeringen of terugbetalingen. Gebeurt dat toch, dan wordt belast in verhouding tot de daling.
• De zetel van werkelijke leiding blijft in de Europese Economische Ruimte.

Bronnen: Vlaanderen.be: Vrijstelling in de schenkbelasting voor familiale ondernemingen en vennootschappen vanaf 1 januari 2026 · Vlaamse Codex Fiscaliteit (art. 2.7.1.0.5, 2.7.4.2.2 tot 2.7.4.2.6, 2.8.4.1.1, 2.8.6.0.3 tot 2.8.6.0.7)

Rekenvoorbeeld: aandelen schenken aan twee kinderen

Stel: Jan woont in Brugge en bezit alle 1.000 aandelen van een bv in metaalbewerking, met zetel in België en personeel. De vennootschap bezit ook een appartement dat verhuurd wordt als woning. Jan schenkt in november 2026 bij notariële akte 300 aandelen aan zijn dochter Sara en 300 aan zijn zoon Wout.

Het verslag van de gecertificeerd accountant, ondertekend vóór de akte, waardeert de 600 geschonken aandelen op 720.000 euro. Daarvan vertegenwoordigt het appartement 120.000 euro. De vrijstelling geldt dus voor 600.000 euro. Op het residentiële deel van 120.000 euro betalen Sara en Wout elk 3% op 60.000 euro, samen 3.600 euro. Zonder vrijstelling was dat 3% op 720.000 euro, dus 21.600 euro.

Let op de zeggenschap: Jan houdt na de akte nog 40% van de stemmen. Wil hij de meerderheid houden, dan kan hij bijvoorbeeld de blote eigendom schenken en het vruchtgebruik behouden; ook dat valt onder de vrijstelling. Wie dan stemt, hangt af van de statuten en de akte.

Bronnen: Vlaanderen.be: Vrijstelling in de schenkbelasting voor familiale ondernemingen en vennootschappen vanaf 1 januari 2026 · Vlaanderen.be: Tarief voor de schenking van roerende goederen · Vlaamse Codex Fiscaliteit (art. 2.7.1.0.5, 2.7.4.2.2 tot 2.7.4.2.6, 2.8.4.1.1, 2.8.6.0.3 tot 2.8.6.0.7)

Wat blijft er burgerrechtelijk te regelen tussen de kinderen?

De fiscale vrijstelling zegt niets over de verdeling tussen uw kinderen. Een schenking aan een kind is in principe een voorschot op de erfenis en moet bij uw overlijden worden ingebracht, tenzij u met zekerheid buiten erfdeel schenkt (art. 4.83 BW). Kinderen hebben samen recht op de helft van de nalatenschap, ongeacht hun aantal (art. 4.145 BW).

Ingebracht wordt de waarde op de dag van de schenking, geïndexeerd tot het overlijden (art. 4.90 BW). Groeit het bedrijf sterk, dan is dat gunstig voor het kind dat de aandelen kreeg. Behoudt u het vruchtgebruik, dan geldt in principe de waarde op de dag van het overlijden, tenzij u en het kind anders afspreken.

Neemt een kind het bedrijf niet over, dan kunt u met alle kinderen een globale erfovereenkomst sluiten bij de notaris. Daarin legt u vast dat het geheel van de schenkingen in evenwicht is (art. 4.254 BW).

Bronnen: Justel: Burgerlijk Wetboek, Boek 4 (art. 4.83, 4.90, 4.145, 4.254)

Welke stappen zet u, en wanneer schakelt u hulp in?

Een bedrijfsoverdracht binnen de familie vraagt een team. De notaris verlijdt de akte en is verplicht voor de vrijstelling. Een bedrijfsrevisor of gecertificeerd accountant maakt het waarderingsverslag. Uw boekhouder controleert jaarrekeningen, kapitaal en loonlast. Een advocaat helpt bij een aandeelhoudersovereenkomst, statuten of een dreigend conflict tussen erfgenamen.

• Ga na of uw bedrijf als familiale onderneming of vennootschap kwalificeert en of er woonvastgoed of bouwgrond in zit.
• Laat het waarderingsverslag opmaken en overweeg een voorafgaand attest.
• Beslis over zeggenschap: volle eigendom of blote eigendom, en wat de statuten bepalen.
• Regel de gelijkheid tussen de kinderen: inbreng, buiten erfdeel of een globale erfovereenkomst.
• Verlijd de akte. Bezorg de Vlaamse Belastingdienst binnen zeven dagen na de werkdag die volgt op de registratie de stukken (dat is een voorwaarde voor de vrijstelling); voor een vennootschap zijn dat de jaarrekeningen van drie boekjaren, het aandelenregister, de statuten en het waarderingsverslag.
• Bewaak drie jaar lang activiteit, jaarrekeningen en kapitaal.

Bronnen: Vlaanderen.be: Vrijstelling in de schenkbelasting voor familiale ondernemingen en vennootschappen vanaf 1 januari 2026 · Justel: Burgerlijk Wetboek, Boek 4 (art. 4.83, 4.90, 4.145, 4.254)

Veelgestelde vragen